Cerca nel blog

martedì 2 novembre 2010

Shqiptaret neper bote

Aktiviteti i zhvilluar prej shqiptareve qe punojne dhe jetojne ne Rajonet e Fruli Venezia Giulias dhe Venetos ne Itali ne funksion te ceshtjes sone kombetare, pervec faktit qe demostron kohezionin dhe integrimin e realizuar nga shqipetaret me prejardhje prej te gjitha trevave shiqptare, si dhe mireintegrimin e tyre ne vendin prites solli ne vemendjen time temen e shqiptareve te sukseshme kudo ne bote.
Keta perfaqesueste te sukseseshem jashte vendit jane ambasadoret tane me te mire. Jane pikerisht ata qe kane zhvilluar mundesite e tyre per punesim dhe shkollim si dhe kane bere te mundur, qe komuniteti shqiptar te perceptohet si nje vlere e realizuar.
Historise se emigracionit te vjeter i eshte shtuar edhe ajo e emigracionit te ri te ketyre 20 vjeteve, duke krijuar nje perfaqesim te madh te integruar horizontalisht ne hapesire (midis shqiptareve nga te gjitha trevat) dhe vertikalisht ne kohe ( midsi shqiptareve te emigruar nder vite). Ndersa me pare levizja”mobiliteti” ishin nje nevoje sot ajo eshte nje vlere.
Sipas meje sot eshte momenti i krijimit te nje sinergjie me kete burim te cmuar njerezor dhe financiar, i berjes se nje sistemi te ri ne nje bote pa kufinj.
Per te mundesuar kete objektiv eshte e nevojeshme qe te promovohen politika mbeshtetese per “internacionalizimin” e ceshtjes se bashkeatdhetareve tane jashte atdheut. Pra ne duhet te permiresohemi dhe te jemi me atraktiv, jo vetem per kapitalin e huaj, por mbi te gjitha te jemi me penetrues ne komunitetet shqiptare jashte atdheut, duke e bere vendin tone me te mire per ta.
Eshte e vertet qe keto vite i eshte kushtuar nje rendesi dhe vemendje me e madhe zhvillimit te infrastruktures rrugore bashkekohore per te shmangur margjinalizimin e vendit tone, por kjo duhet bere ne nje menyre me cilesore, duke e zhvilluar ate ne gjithe gamen e saj per te mbeshtetur llojeshmerine e transportit urban apo interurban, njerezor apo ate te mallrave, ne perputhje me tendencen bashkekohore dhe politikat ambientaliste si dhe ajo qe eshte gjithashtu shume e rendesishme ky zhvillim i rrjetit rrugor duhet te behet ne menyre me proporcionale per te shmangur margjinalizimin e zonave te caktuara te vendit. Ne se udheton neper Shqiperi e konstaton qe ky dispropocion eshte prezent. Ne se kjo fillon te realizohet do te shohim qarte se kjo do te jete nje menyre me e mire, e cila ben te mundur rritjen e sistemit tone produktiv, duke krijuar sinergjine e nevojeshme edhe me bashkeathdetaret tane jashte vendit si nga pikpamja e dijes ashtu dhe nga ajo financiare. Jo te pakte jane ata emigrante qe aplikojne fenomenin spin-off, duke u shkeputur nga ndermarrjet meme ne shtetet ku kane emigruar dhe me mjete modeste, bazuar ne eksperiencen e fituar, krijojne aktivitete te ngjashme ne vendin tone. Ky eshte nje proces qe duhet mbeshtetur me politika nxitese fiskale apo kredituese dhe jo frenuar me barriera burokratike. Kete duhet ta bejne jo vetem shtete pritese ( me sa di shtete te tilla si Italia apo Gjermania e kane nje program te tille financiar), por mbi te gjitha duhet ta beje shteti yne, pasi ata sjellin nje kulture dhe mentalitet tjeter bashkekohor pune dhe komunikimi, pra sjellin me shume zhvillim.
Shume histori te shqipetareve te sukseshem ne cdo pjese te botes, si ne art, shkence, letersi, studim, karriere akademike apo si sipermares, jane per ne nje inkurajim i jashetzakonshem per te superuar veshtiresite qe kriza globale ka krijuar, si dhe per te rimare ritmet e rritjes se disa viteve me pare.
Suksesi i tyre eshte shenje e nje Shqiperie vitale per te cilen ne duhet te bejme me shume, duke menduar per zhvillimin e mjeteve dhe politikave me efikase per te mbledhur dhe vene ne perdorim energjite e tyre pozitive, te cilat jane deshmi te gjalla te eksperiences se tyre jashte atdheut si dhe te nje imazhi pozitiv te vendit tone, i cili here pas here nuk korespondon me realitetin dhe me pritshmerite tona, per ta bere me efikas dhe me organik sistemin tone.
Mendoj se ne funksion te ketij objektivi: forcimit te kapacitetit dhe fuqise sone zhvilluese do te jete nje hap i mire dhe me interes qe te angazhohen funksionare te diplomacies shqiptare, bashkepunetor dhe shoqata te ndryshme brenda dhe jashte vendit, te cilat do te bejne te mundur permbledhjen e treguesve te tyre te cmuar, duke organizuar edhe dite te vecanta, te cilat ti dedikohen promovimit te hapave te bere ne kete drejtim.
Ky komunikim dhe bashkerendim do te mundesoje reformat institucionale aq shume te nevojeshme, duke filluar nga nje reformim organizativ i ministries se jashteme, e cila duhet te perfshije brenda saj struktura te caktuara ne funksion te politikave per shqiptaret jashte atdheut. Paralelisht me te mendoj se duhen bere ndryshimet e nevojeshme ne reformen elektorale, e cila duhet te perfshije edhe modifikimet perkatese, qe mundesojne perfshirjen e emigranteve ne procesin elektoral, ne vendet ku ata punojne, studiojne dhe jetojne pa i shtuar pjesemarrjes se tyre kosto shtese, e cila sjell per pasoje edhe “abstenimin” ne shumice te tyre. Kjo reforme duhete te perfshije pse jo edhe perfaqesimin e tyre ne strukturat produkt te ketyre procesve zgjedhore.
Kete te drejte e ben edhe me te domosdoshme fakti qe vendi yne hyn ne listen e vendeve me nje perqindje te larte te popullsise ne emigracion, gati nje te treten e saj. Kjo shifer e konsiderueshme e ben me dobiprurese prezencen e tyre ne keto procese elktorale me te drejta perfaqesimi, si nje mase me rol percaktues dhe cilesor, duke mbeshtetur programet dhe politikat me progresive dhe bashkekohore. Ehpserienca te vendeve me emigracion te ketyre permasave si te vendit tone, sic eshte edhe Italia fqinje mund te implementohen pa ngurrim.
Eshte koha ti llogarisim edhe shqiptaret jashte atdheut, jo vetem si dergues remitancash, per te cilat preokupohemi jo pak, per ta bere atdheun tone me te mire per te gjithe. Emigrantet jane nje vlere e shtuar ne rrugen tone te zhvillimit.

Luiza Hoxhaj
Tirane me 02.11.2010
Botuar ne Gazeten Tirana Observer dt 06.11.2010

28 commenti:

bedri ha detto...

Ju flm nga nje emigrant per shume vite ne itali.Problemet e ngritura ne shkrimin tuaj jane nje problem real per ne qe jemi neper bote si dhe per te gjithe shqiptaret.Diskutim i gjer i ketyre duhet te jete pjese e diskutimeve te shoqerise shqiptare,te shoqerise civile e vecanerishte e perfaqsuseve z deputet,Mendoj se organizim i nje debati dhe nga ne qe ndodhemi jashte shqiperise do te ishte sh i rendesishem per te formuluar kerkesat e idete tone per te ndihmuar sa do pak zgjidhjen e ketyre problemeve.Dhe njehere Ju faleminderit

Luiza Hoxhaj ha detto...

Me vjen mire qe pas nje viti shoh nje reflektim te qeverise ndaj ceshtjes se shqiptareve ne bote. keto dite kryeministri artikuloj mundesine hapjes se nje komiteti per kete ceshtje si dhe dicka per reformen elektorale ,me tendence pershirjen e emigranteve shqiptar ne procesine votimit. urojme te funksionoj.

Luti Durres ha detto...

Ata mirese te vine ne folene etyre, por ne nuk do te jemi gati ende epr shume kohe per t'i mirepritur, ashtu si ata e meritojne

Vera. V. Vera ha detto...

dallandyshet le te kthehen pro nej burre camarok ja u ka prishur edhe folete e vjetra dhe ekshtu do t esillen verdalle sa te gjene mudnesi per nje tjeter fole larg burrit rrugac

Luiza Hoxhaj ha detto...

Po Luti, kjo ehste eprshtypja e pare, qe t ekrijohet se ne nuk jemi gati.Ky mbase eshet nje moment jo shume i mire epr emigrantet por em mencuri mudn te kthehet ne nje moment te mire per vendin. Kursimet modeste t etyr emudn te jene nje lubrifikant shume i mire epr te vene ne levizje ingranazhin e ekonomise se vendit tone.Por kjo realizohet nag nje vedn i eprgatitur nga nje vedn me programe afatgjate et zhvillimit, me qellim qe te mos bejne te gjithe te njejeten gje ( psh karburante) dhe en kete menyre te humbasin te gjithe. vetem nje vend i tille di ti perdore te ardhurta etyre si nje "fond zhvillimi ne miniature", mund te eprdore knowledge e dhe gjitheshka te mire qe vjen nag kjo ere e re dhe nag ky kontigjent qe ka prekur perendimin, zhvillimin, por edhe vuajtjen dhe sakrificen.

Luti Durres ha detto...

dakort jame me ty por ajo shtysa e fillimit duhet pergatite me pare, qe tiua lehtesoj fillimin dhe epr ti orientuar ne aktiviteteet e duhura

Luiza Hoxhaj ha detto...

Po Vera. E ke thene bukur dhe ne menyre te koncentruar faktin qe ne nuk jemi gati dhe qe ai burri camarok nuk mendon as per ata qe vine e as per ata qe jane ketu. Pikerisht kete punene e folese ksiha parasysh. tek hyrja e shtpeise sime kemi nje fole dallandyshesh. Ashtu e mbaj mend qysh nga femijeria ime. Nje here komshia ime, per et shpetura nega sterpikejt e korridorit nga dallandyshet e prishi ate. Por ato e ndertuan prape ne krahun ekundert et portes. tani bejme te gjithe kujdes qe ta ruajme ate te pa prishur.

Luiza Hoxhaj ha detto...

Po Luti pikerisht per kete e kam fjalen. Pergatitjet duhet te jene ketu.

Murat Huli ha detto...

NJE DISKUTIM SHUME I MIRE.DALLENDYSHET DINE TI PERBALLOJNE VESHTERSITE,ATO KURRE NUK I PRITI ASKUSH POR DITEN TE NDERTOJNE FOLE,AQ ME SHUME KUR FLITET NE GJUHEN E DALLENDYSHES.KETO DALLENDYSHE KTHEHEN ME NJE PORTOFOL TJETER,ME NJE KUPTIM TE PLOTE TE DEMOKRACISE ,KU VOTA E MENDJA E TYRE DO TE JETE NJE TJETER KONTRIBUT PER TI THENE ZGJOHU SHTET LIGJOR,I MUNGUAR NE VITE.

Saba Duckallari ha detto...

Eshte interesane Luiza,veshtro me kujdes ne Tirane, nuk ka me dallendyshe, kane ikur,tirani edhe atyre jeten ja u ka bere te pa durushme, ne Vlore akoma vine,dhe per kete ke te drejte. Sa trishtohem kur mendoj se dallendyshet qe na lajmeronin pranveren, kur isha i vogel tani nuk na e lajmerojne me,kane ikur ,por shpersoj se vlora este afer dhe ato do te kthehen perseri

Pullumb Kaciqi ha detto...

....eshte shume me vend problematika qe shkrimi ve ne dukje. Dihen veshtiresite si nga ana ligjore dhe financiare, por askush nuk i pengon komunat qe te perpiloje strategji per te thithur ne rrethet e tyre kapacitete kognitive nga shqiptare qe gjenden neper bote. Ka shume shqiptare neper bote qe kane studiuar lende shoqerore ne universitetet e vendeve ku jetojne dhe aftesite e tyre jane shume te cmuara per administrimin e komunave, por edhe ngritjen e projekteve apo zbatimin e projekteve qe komunat kane per ti zbatuar...

Luiza Hoxhaj ha detto...

Po shume e drejte Pullumb. Eshte nje moment ky i cili nese arrihet te mireperdoret do te kete efekte shume pozitive per komunat dhe bashkite tona. Problemi eshte qe 'strukturat ti ndihmojne realisht dhe te mos i shohin si burim "mjeljeje, ti trembin dhe ti thyejne me burokracite e panevojeshme dhe jo dobipruresi. Le te shpresojme dhe t e punojme per kete moment. Ata duhen pare si nje resurs i mire i kapital financiar dhe atij cocial, me mudnesi per te potencuar zhvillimin tone.

Pullumb Kaciqi ha detto...

..ka prbleme te shumta, por perpilimi e strategjive dhe venia e tyre ne website te komunave do te ishte nje fillim shume i mbare dhe nje udhezues per te interesuarit....ne asnje nga bashkite e rretheve ne Shqiperi nuk ka ndonje vizion te deklaruar ne websitet e tyre per te ardhmen e komunave....panevaresisht se komunat drejtohen nga parti politike, ato kane specifikat e veta dhe karakteristikat e veta..

Saba Duckallari ha detto...

Mire e ke Z.Pellumb por qeverria nuk don njerez te ditur, qevrria nuk do profesioniste, qeverria kerkon njeres te klanit, nuk e sheh qe administrata eshte demokratikse ndersa pjesa tjeter e shqiptareve jane te perjashtuar.Me qe mu kujtua e ke degjuar ate mesuesen kur u pyet, ke kish vella Naim Frasheri dhe ajo ju pergjegj "Ismail Qemali"

Pullumb Kaciqi ha detto...

"...hahahhahahaha...poooooooooooo shume e drejte...por ka edhe njerez qe duan te punojne....nuk duhet te qahemi dhe tia veme fajin qeverize, por ti perveshim menget dhe te bejme dicka per veten tone dhe per brezat qe vijne...shkrime te tilla jane hapa te para, le te vazhdojme te hedhim hapa te tjera...."

Luiza Hoxhaj ha detto...

Ne 2007 kur mu desh te konsultohesha me sitet e bashkive per efekt te nje studimi vetem bashkia e Durresit kishte hartuar nej strategji zhvillimi

Luiza Hoxhaj ha detto...

Ajo q ethote sabau ehste ehidhru por fatkeqesisht e verteet

Ramadan Shehu ha detto...

Zoti pullumb perse nuk vini ju te kontriboni me njohurite qe keni?

Pullumb Kaciqi ha detto...

"....ke shume te drejte, te paket jane politikanet qe punojne si ju....ajo qe me shqeteson mua eshte se ne Shqiptaret ia veme fajin tjetrit dhe i lajme duart...dikur Hoxhes, pastaj kryptokomunisteve, tani qeverise...nuk fluturojne pula te pjekme ne goje....gjithashtu edhe Sabau ka te drejte sepse vete gjendem shume i indinjuar, por ja duhet perveshur menget dhe duhet bere dicka..."

Pullumb Kaciqi ha detto...

"...ke shume te drejte.Ramadan..por duhet qe te me ofroj dikush nje oferte per te punuar, madje punoj edhe falas, apo me nje rroge minimale....megjithese nuk e konsideroj te pakta komentet qe bej ne fb..."

Ramadan Shehu ha detto...

"Te pakta nuk jane ,por a thithen nga njerezit e duhur keto lloj informacionesh?Jam i sigurt qe jo.Ne Shqiperi te gjithe jane te zgjuar dhe nuk kane nevoje per ndihme."

Pullumb Kaciqi ha detto...

"...une i shkruaj pa patur ndonje paragjykim....kryesore eshte qe une angazhohem ne diskutime te tilla dhe shpreh me gjithe forcen e zemres ate qe mendoj"

Ramadan Shehu ha detto...

"Nuk dyshoj ne qellimin tuaj por ne faktin se ata qe mund te bejne ndryshimin jane ushtare partie dhe jo njerez me vizion."

Pullumb Kaciqi ha detto...

"...hahahahhahaha...poooooooooooo....por megjithate ndryshojne dicka, ndonese eshte nje fije floku...:)"

Ramadan Shehu ha detto...

"Me progrese te tilla sa fijet e flokut do na duhen breza te tere per te arritur te tjeret.."

Pullumb Kaciqi ha detto...

".....nje fije floku une e nje fije floku ti, behet dicka....:)"

Ramadan Shehu ha detto...

"Po ata qe nuk kane tullacet p.sh mos te kontribojne hic fare:)Nuk jam dakort:P"

Suzana Bani ha detto...

TE KA SHKRUAJT MENDJA TE KA SHKRUAJT SHPIRTI DHE ZEMRA O LIZA.
Trajtim i shkelquer,
largpames.....
JE THESAR LIZA!
THESAR PER TE GJITHE BREZAT.