Search This Blog

Showing posts with label #Labëria. Show all posts
Showing posts with label #Labëria. Show all posts

Saturday, September 19, 2026

Beyond What I Knew About Ahmet Demaj

There is something that has made me reflect in recent days on one of the oldest and most powerful bonds in human life: the ancestral cult.

Respect for our ancestors, remembrance of them, appreciation of who they were and of what they left behind is a value found, in different forms, almost everywhere among human societies. Perhaps one of the origins of human social life itself lies here: from the family to the clan, from the village to the city and eventually to nations, so much of what we have built rests upon the connection between generations, upon memory, and upon the need not to lose those who came before us.

But this connection does not move only from descendants toward ancestors. It also extends forward, beyond us. Children, grandchildren and the generations that follow are our treasures. We love them, and they love us, with a love that is sometimes greater than the words we know how to say. Perhaps this is precisely why we should express our love and appreciation for them, and for one another, whenever we have the opportunity. Because one day, what we have given them becomes part of their memory of us.

This came to my mind recently when I had the opportunity to see another dimension of Ahmet Demaj: the way he values his family, his children, grandchildren and the way they, beyond the bonds of family, value and love him.

I was touched by this beautiful circle of love and appreciation between generations. Because beyond what a person does in public life, in his profession, in society or for his country, there is another, deeper world — the world in which we live through the relationships we have built and through the memory we leave in the people who are ours.

And this made me see Ahmet once again beyond what I had known about him.

I have known Ahmet Demaj for more than 30 years.

The first coffee I had with Ahmet was at his home in Vëlcë, prepared by his wife, the unforgettable teacher Mirjani. It was 1999. I had gone there with my nephew to ask for his opinion and support for Fatos Nano, then Chairman of the Socialist Party, in connection with the developments taking place within the party.

Many years have passed since then. Over those years, I came to know the talented teacher, colleague and political collaborator, patriotic activist, publicist and serious, thoughtful and courageous intellectual. These were the impressions formed during a long acquaintance, through different periods and circumstances.

But recently, another coffee gave me the opportunity to see some other dimensions of Ahmet. It seems remarkable how long one can know a person and still discover dimensions of them that one had never seen before.

After I made an appreciative comment about his work at the head of the Labëria Association, Vlora Branch, I also made a suggestion regarding what I believed the association should do to bring the Labëria Club to life as its successor. This was long before the protests in Vlora over this issue began.

With the courtesy that characterizes him, Ahmet told me that efforts had not been lacking and invited me for a coffee, so that we could discuss the matter and bring our contributions together. The coffee was postponed for a while for family reasons, but eventually we had it.

That conversation gave me the opportunity to learn more about the work of the Association, but also about a part of Ahmet’s personal activity of which, strangely enough, I knew far less than I should have, considering how rich his overall contribution had been.

I learned more about his work beyond journalism, which I had known through his writings published over the years in the press. I learned about his contribution and expertise in rural development and microfinance. In other words, beyond the Ahmet I had known for years, other dimensions of his personality and work were beginning to unfold before me.

At that meeting, he gave me his latest book, I Hear Your Voice. And this is where another acquaintance with Ahmet began.

With his particular modesty, as a man who speaks more about others and promotes people, his homeland and Labëria than himself, Ahmet had allowed very little to be known about what he himself had done over the years. But what Ahmet does not tell in conversation, the book reveals.

I began reading it last night and, to put it simply, the reading swept me away. I did not put it down until I had finished it. Before me rose the figure of a man who had done so much, written so much, studied and researched so many fields and dimensions of life, always with a clear inclination to discover values, bring them into the light, elevate them and promote them.

But what particularly attracted me was the way Ahmet chose to tell his own story. He does not place himself at the centre of the book. Instead, he entrusts that task to the voices of colleagues, collaborators, friends, students, contemporaries, fellow villagers and ordinary people who have shared a part of their lives with him.

This is a particular challenge. Because choosing to tell your story through the words of others requires a rare kind of wealth: the wealth of relationships built on honesty and trust. And Ahmet seems to meet that challenge precisely through that wealth.

Throughout the pages of the book, one encounters the wisdom and depth of his thinking, both in what he has written himself and in what others have brought through their memories and testimonies. One encounters sincerity and a disarming simplicity, among the most distinctive qualities of this personality.

The circle of people appearing in the book is impressive as well. They come from very different worlds: academics and professionals, but also ordinary citizens, students, contemporaries and fellow villagers. Each brings a piece of Ahmet, but also a piece of the time and place in which he lived and worked.

And so, without placing himself at the centre, Ahmet succeeds in speaking about himself.

The book also taught me that his concerns and commitment to the values of his homeland have not been limited to historical sites. They have also extended to issues such as the Naval Academy, the Higher Aviation School and others, revealing a much broader interest in memory, knowledge and the human and institutional wealth of the country.

Perhaps this is why, when I closed the book, I had the feeling that I had just met another Ahmet. Or, more precisely, an Ahmet who, with his simplicity, had always been there, but whom I had not yet known in the full dimension of his work and activity.

But I Hear Your Voice, beyond introducing us to its author, also conveys a series of messages that go beyond the person himself: messages about responsibility toward one's homeland, the value of memory, the need to preserve and promote what deserves not to be forgotten and, above all, the importance of civic engagement.

Because Ahmet does not simply remember, observe or speak. He searches, studies, researches, writes, gathers testimonies, meets people and tries to pass on to others what he has discovered and what he believes has value. And here, for me, lies one of his most beautiful messages: to lead by example.

We are looking at a man in his eighties who continues to devote so much positive energy to people, to his homeland, to memory and to the values he believes should be preserved and promoted. He studies, researches, writes, listens, gathers, remembers and passes things on. And he does all this quietly, without placing himself at the centre of attention.

It is a beautiful reminder that civic engagement has no retirement age. As long as you have something to give, you also have a reason to search, to learn, to contribute and to give others something of what you have gathered throughout your life.

Perhaps this is also one of the lessons I took from the book: that the value of a life is measured not only by what you have done for yourself, but also by what you have discovered, preserved and left behind for others.

And Ahmet's four books do honour to any library, including my own, as an added value. Not only as books by an old friend, but as evidence of a body of work, thought and commitment that deserves to be read, preserved and passed on.

Thank you, Ahmet Demaj, for the book, for this new encounter, and above all, for the example of a man who continues to believe that there is always something more to do, something more to say and something more to give to others.

Luiza Hoxhaj
18 September 2026

Përtej asaj që dija për Ahmet Demajn

Ka diçka që më ka bërë të mendoj këto ditë për një prej lidhjeve më të hershme dhe më të fuqishme të njerëzimit: kultin e paraardhësve.

Respekti për të parët, kujtesa e tyre, vlerësimi për atë që kanë qenë dhe për atë që kanë lënë pas, është një vlerë që e gjejmë, në forma të ndryshme, pothuajse kudo  në botë. Ndoshta aty gjendet edhe një prej zanafillave të vetë jetës shoqërore: nga familja te fisi, nga fshati te qyteti e deri te kombet, gjithçka duket se është ndërtuar edhe mbi lidhjen mes brezave, mbi kujtesën dhe mbi nevojën për të mos i humbur ata që kanë qenë para nesh.

Por kjo lidhje nuk shkon vetëm nga pasardhësit te paraardhësit. Ajo vazhdon edhe përpara nesh si një marrëdhënie e ndërsjelltë. Fëmijët, nipërit dhe mbesat janë thesaret tona. I duam dhe na duan me një dashuri që ndonjëherë është më e madhe se fjalët që dimë të themi. Dhe ndoshta pikërisht për këtë duhet ta shprehim dashurinë dhe vlerësimin tonë për ta, por edhe për njëri-tjetrin, sa herë që kemi mundësi. Sepse një ditë, ajo që u kemi dhënë atyre bëhet pjesë e kujtesës së tyre për ne.

Kjo më erdhi ndër mend kur, kohët e fundit, pata mundësinë të shihja nga afër një tjetër dimension të Ahmet Demajt: mënyrën se si ai e vlerëson familjen e tij, fëmijët, nipërit e mbesat, dhe mënyrën se si ata, përtej lidhjes familjare, e vlerësojnë dhe e duan atë.

Më bëri përshtypje ky qark i bukur i dashurisë dhe i vlerësimit mes brezave. Konstatoj se përtej asaj që një njeri bën në jetën publike, në profesion, në shoqëri apo për vendin e tij, ekziston një botë më e thellë, ajo ku njeriu jeton përmes marrëdhënieve që ka ndërtuar dhe përmes kujtesës që lë te njerëzit e vet.

Dhe kjo më bëri të shoh edhe një herë Ahmetin përtej asaj që dija për të.

Me Ahmet Demajn më lidh një njohje prej mbi 30 vitesh.

Kafenë e parë me Ahmetin e kam pirë në shtëpinë e tij, në Vëlcë, përgatitur nga bashkëshortja e tij, e paharruara mësuese Mirjani. Ishte viti 1999. Kisha shkuar atje me nipin tim për t’i kërkuar mendim dhe mbështetje për Fatos Nanon, në atë kohë Kryetar i Partisë Socialiste, në lidhje me proceset që po zhvilloheshin në parti.

Që atëherë kanë kaluar shumë vite. Gjatë tyre kam njohur mësuesin e talentuar, kolegun dhe bashkëpunëtorin në politikë, veprimtarin atdhetar, publiçistin dhe intelektualin serioz, të matur e kurajoz. Këto kanë qenë përshtypjet e krijuara gjatë një njohjeje të gjatë, në periudha dhe rrethana të ndryshme.

Por kohët e fundit, një tjetër kafe më dha mundësinë të shihja edhe disa dimensione të tjera të Ahmetit. Më duket interesante se prej sa shumë kohe mund të njohësh një njeri dhe, përsëri, të zbulosh tek ai dimensione që nuk i kishe parë më parë.

Pas një komenti vlerësues që i bëra për punën e tij në krye të Shoqatës Labëria, Dega Vlorë, i bëra edhe një sugjerim lidhur me përpjekjet që, sipas meje, duhej të bënte shoqata për të jetësuar Klubin Labëria, si pasardhëse e saj. Kjo ndodhte shumë kohë përpara se të fillonin protestat në Vlorë për këtë çështje.

Me mirësjelljen që e karakterizon, Ahmeti më tha se përpjekjet nuk kishin munguar dhe më ftoi për një kafe, për të diskutuar e për të bashkuar kontributet. Kafeja u shty pak, nga unë, për arsye familjare, por më në fund u pi.

Biseda me të më dha mundësinë të njihja më nga afër veprimtarinë e Shoqatës Labëria, Dega Vlorë, por edhe një pjesë të veprimtarisë së tij personale, për të cilën, çuditërisht, dija shumë më pak në raport me të tërën, e cila ishte shumë më e pasur.

Aty mësova më në detaje aktivitetin e tij  përtej publiçistikës, njohur  përmes shkrimeve të botuara ndër vite në shtypin e shkruar. Mësova për kontributin dhe ekspertizën e tij në zhvillimin rural dhe në fushën e mikrofinancave. Pra, përtej asaj që njihja prej vitesh, po shpaloseshin përpara meje dimensione të tjera të figurës së tij.

Në atë takim më dhuroi librin e tij të fundit, Dëgjoj zërin tuaj. Dhe këtu nisi një tjetër njohje me Ahmetin.

Me modestinë e tij të veçantë, si një njeri që më shumë flet për të tjerët dhe promovon njerëzit, vendin e vet dhe Labërinë sesa vetveten, Ahmeti kishte bërë që shumë pak të dihej për atë që kishte bërë ai vetë gjatë këtyre viteve. Por atë që nuk  tregon në biseda Ahmeti,e zbuloi libri.

Fillova ta lexoj mbrëmë dhe, për ta thënë thjesht, leximi më përpiu. Nuk e lashë nga dora deri sa e mbarova. Përpara meje u lartësua figura e një njeriu që kishte bërë aq shumë, kishte shkruar aq shumë, kishte studiuar dhe hulumtuar në kaq shumë fusha e dimensione, gjithnjë me një prirje të qartë për të zbuluar vlera, për t’i nxjerrë në dritë, për t’i lartësuar dhe për t’i promovuar.

Por ajo që më tërhoqi veçanërisht ishte mënyra se si Ahmeti ka zgjedhur të rrëfejë veten. Ai nuk e vendos veten në qendër të librit. Përkundrazi, ia beson këtë detyrë zërave të kolegëve, bashkëpunëtorëve, miqve, nxënësve, bashkëkohësve, bashkëfshatarëve dhe njerëzve të thjeshtë që kanë ndarë me të një pjesë të jetës.

Kjo është një sfidë e veçantë. Sepse të zgjedhësh të tregosh veten përmes fjalës së të tjerëve kërkon një pasuri të rrallë: pasurinë e marrëdhënieve të ndërtuara me ndershmëri dhe besim. Dhe Ahmeti duket se e përballon këtë sfidë pikërisht përmes asaj pasurie.

Në faqet e librit ndesh urtësinë dhe thellësinë e mendimit të tij, qoftë në ato që ka shkruar vetë, qoftë në ato që të tjerët kanë sjellë përmes kujtimeve dhe dëshmive. Ndesh sinqeritetin dhe një thjeshtësi çarmatosëse, që janë ndër vlerat më të veçanta të këtij personaliteti.

Impresionues është edhe rrethi i njerëzve që shfaqen në libër. Vijnë nga botë shumë të ndryshme: akademikë e profesionistë, por edhe qytetarë të thjeshtë, nxënës, bashkëkohës e bashkëfshatarë. Secili sjell një copëz të Ahmetit, por edhe një copëz të kohës dhe të vendit ku ai ka vepruar.

Dhe kështu, pa e vendosur veten në qendër, Ahmeti arrin të flasë për veten.

Nga libri mësova gjithashtu se shqetësimet dhe angazhimet e tij për vlerat e vendit nuk janë kufizuar vetëm te objektet historike. Ato kanë prekur edhe çështje si Akademia e Marinës, Shkolla e Lartë e Aviacionit e të tjera, duke treguar një interes shumë më të gjerë për kujtesën, dijen dhe pasurinë njerëzore e institucionale të vendit.

Kjo është ndoshta arsyeja pse, pasi e mbylla librin, pata ndjesinë se sapo kisha njohur një Ahmet tjetër. Ose, më saktë, një Ahmet që me thjeshtësinë e tij kishte qenë gjithmonë aty, por që unë nuk e kisha njohur ende në të gjithë dimensionet veprimtarinë e tij.

Por Dëgjoj zërin tuaj, përtej  njohjes  me autorin përcjell edhe një seri mesazhesh që shkojnë përtej personit të tij: mesazhe për përgjegjësinë ndaj vendit, për vlerën e kujtesës, për nevojën për të ruajtur e promovuar atë që meriton të mos harrohet dhe, mbi të gjitha, për rëndësinë e angazhimit qytetar.

Sepse Ahmeti nuk mjaftohet të kujtojë, të vërejë apo të flasë. Ai kërkon, studion, hulumton, shkruan, mbledh dëshmi, takon njerëz dhe përpiqet t’ua përcjellë edhe të tjerëve atë që ka zbuluar e që beson se ka vlerë. Dhe këtu, për mua, qëndron edhe një nga mesazhet më të bukura të tij: të udhëheqësh përmes shembullit.

Kemi të bëjmë me një njeri që, në vitin e 80-ta të jetës së tij, vazhdon të shpenzojë kaq shumë energji pozitive për njerëzit, për vendin, për kujtesën dhe për vlerat që beson se duhen ruajtur e promovuar. Studion, hulumton, shkruan, dëgjon, mbledh, kujton dhe përcjell. Dhe e bën këtë pa zhurmë, pa e vendosur veten në qendër të vëmendjes.

Është një kujtesë e bukur se angazhimi qytetar nuk ka një moshë pensioni. Për sa kohë ke diçka për të dhënë, ke edhe arsye për të kërkuar, për të mësuar, për të kontribuar dhe për t’u dhënë të tjerëve diçka nga ajo që ke mbledhur gjatë jetës.

Ndoshta ky është edhe një nga mësimet që mora nga libri: se vlera e një jete nuk matet vetëm me atë që ke bërë për veten, por edhe me atë që ke zbuluar, ruajtur dhe lënë pas për të tjerët.

Dhe katër librat e Ahmetit, i bëjnë nder çdo biblioteke, përfshi  bibliotekën time, si një vlerë e shtuar. Jo vetëm si libra të një miku të vjetër, por si dëshmi të një pune, të një mendimi dhe të një angazhimi që ia vlen të lexohet, të ruhet dhe të përcillet.

Faleminderit, Ahmet Demaj, për librin, për këtë njohje të re dhe, mbi të gjitha, për shembullin e një njeriu që vazhdon të besojë se gjithmonë ka diçka për të bërë, për të thënë dhe për t’u dhënë të tjerëve.

Luiza Hoxhaj

18.09.2026