Search This Blog

Monday, October 11, 2010

Saturday, August 21, 2010

Le ombre lunghe del ‘900. Perché la Storia non è finita

di Michela Spartera il 12 agosto 2010
In “Le ombre lunghe del Novecento” (Mondadori 2010), Valerio Castronovo dimostra che quello della “fine della Storia”, teorizzato all’indomani del crollo del regime sovietico, era stato un grande abbaglio.
La Storia, da allora, non ha infatti mai arrestato la sua corsa.
Prima della caduta del muro di Berlino, Francis Fukuyama, politologo americano di origini giapponesi, aveva affascinato molti con la sua tesi annunciata nel saggio “The End of History”. Con quel titolo Fukuyama “intendeva rilevare che sia le ideologie totalitarie sia quelle liberali e socialdemocratiche avevano fatto il loro tempo“, aprendo così di fatto la strada ad una supremazia indiscussa del modello di democrazia occidentale ad economia di mercato a leadership statunitense; “in pratica, la globalizzazione con le sue maglie avvolgenti, annullando le distanze geografiche, avrebbe assecondato, insieme all’intensificazione delle relazioni commerciali, lo sviluppo dei rapporti di cooperazione fra i diversi Stati e la progressiva democratizzazione degli ordinamenti politici là dove essa non aveva ancora avuto modo di affermarsi“.
Il corso della Storia avrebbe da quel momento smesso di procedere in maniera tortuosa, e si sarebbe incamminata su di una strada univoca che, sulla scia dell’iperpotenza mondiale americana, (la quale avrebbe in tal modo coronato il suo “destino manifesto”), avrebbe in sostanza visto realizzarsi il suo “happy end”. Ma ben presto questa tesi, (che proprio perché apparsa precedentemente al crollo del muro di Berlino assunse i connotati di vera veggenza) nonostante il largo eco guadagnato, venne smentita.
La Storia del dopo ‘89, come appare chiaramente nell’analisi dell’Autore, non assomiglia affatto ad un cammino lineare verso i valori e i sistemi politico-economici propugnati dall’Occidente. Sono cambiati gli scenari, in parte sono mutati gli attori dato che di nuovi ne sono apparsi ed altri hanno cambiato il loro volto, ma il procedere a volte imprevedibile della Storia ha impedito quell’happy end in cui “si dava per assodato che la democrazia e l’economia di mercato avrebbero proceduto a braccetto, l’una strettamente intrecciata all’altra di modo da moltiplicarne potenzialità e forza d’attrazione”.
Valerio Castronovo ci racconta così in questo saggio, delineando un quadro esauriente, le problematiche che hanno impedito quell’improbabile happy end: dall’esplosione del nazionalismo etnico all’irruzione del fondamentalismo islamico. E, ancora, dal trauma dell’11 settembre e della comparsa alla ribalta della Storia del terrorismo ai dilemmi della globalizzazione, sino a ricostruire i motivi di quel ciclone finanziario che ha dissestato negli ultimi anni le economie del globo ed ha messo in dubbio la validità di quelle “regole del gioco” che fino ad allora apparivano incontestabili ed immodificabili. Non mancano le analisi del ruolo dei nuovi grandi attori sulla scena mondiale, dalla Cina, all’India, al Brasile di Lula, al Venezuela di Chàvez, o l’illustrazione di quella ridefinizione in atto degli equilibri geopolitici a livello di macroaree e su scala globale.
Uno scritto utile a comprendere le dinamiche di questi ultimi vent’anni, per risalire alla radice e capire i motivi di alcune problematiche cui l’Occidente, in alcuni casi, si trova ancora a far fronte. Un saggio che, nello spiegarci il perché sia stata un’ illusione quella della “fine della Storia”, pone in luce le sfide e le insidie che attendono ancora il corso degli eventi.
Valerio Castronovo ha insegnato Storia moderna all’Università Statale di Milano e Storia contemporanea all’Università di Torino. Direttore scientifico della rivista di scienze e storia “Prometeo”, già collaboratore alle pagine culturali della “Repubblica”, dal 2000 è editorialista del “Sole 24 Ore”. Ha curato l’edizione italiana della Cambridge Economic History (Einaudi 1974-1992), La società contemporanea (UTET 1987, con Luciano Gallino) e Storia dell’economia mondiale (Laterza 1996-2002). Fra i suoi libri più recenti: L’eredità del Novecento (Einaudi 2000), Le paure degli italiani (Rizzoli 2004), L’avventura dell’unità europea (Einaudi 2004), Un passato che ritorna. L’Europa e la sfida dell’Asia (Laterza 2006) e Piazza e caserme. I dilemmi dell’America Latina (Laterza 2007).
Autore: Valerio Castronovo
Titolo: Le ombre lunghe del Novecento. Perché la Storia non è finita
Editore: Mondadori
Anno di pubblicazione: 2010

Sunday, August 1, 2010

Impenjim me i madh per te mbrojtur te drejtat e grave

Ne seksionin substancial te Keshillit te UM Mer ... 2010 te keshillit ekonomik dhe social, segment i nivelit te larte mbi aktualizimin e objektivave dhe impenjimeve te kordinuara ne nivel nderkombetar vecanerisht ato te barazise gjinore dhe te vleresimit te grave.
Ky sesion ka rendesi te vecante sepse pergatit kreret boterore mbi objektivat e zhvillimit te Mijevjecarit ( Millenium Development Goals (Mdg), i pritshem prej kohesh. Te gjitha grate dhe vajzat e interesuar per Mdg aspirojne nje njohje me te madhe te vlerave te veta dhe te barazise pervec referimit te dinjitetit te rolit te tyre ne zhvillim.
Cdo lloj vendimi mbi kete ceshtje do te jete jo i plote ne se nuk garanton progresin e grave, te cilat jane agjente dinamike te zhvillimit ne familje, ne shoqeri dhe ne bote.
Qe kur lideret boterore kane impenjuar qeverite e tyre me objektiva ambicioz te realizimit te Mdg, kane qene permbushur progrese te dukshem ne inkludimin e vizionit te grave ne zhvillimin si te politikave kombetare ashtu edhe te atyre shumepaleshe (multilaterale). Edhe ato vende qe jane mbrapa ne shume aspekte te zhvillimit jane duke i akorduar nje rendesi me te madhe rolit te grave ne jeten publike, vecanerisht ne arenen politike.
Vleresimi i grave presupozon dinjitet universal njerezor, dhe keshtu nje dinjitet te cdo individi.
Ky koncept implikon komplementaritetin midis burrave dhe grave, qe do te thote barazi ne diference, ku barazia dhe diferenca bazohen ne te dhenat biologjike, te shprehura tradicionalisht nga sensibilitetit mashkullor dhe femeror dhe mbi primatin personal.
Koncepti sheh dhe rolin per te (assumere) per te zhvilluar ne shoqeri.. Ne kete rast barazia nuk eshte uniformitet dhe diferenca nuk eshte pabarazi.
Vleresimi i grave per zhvillim do te thote edhe te njohesh vlerat dhe talentin e cdo gruaje dhe eshte e theksuar nepermjet ofertes se nje asistence me te mire shendetesore, edukative dhe barazi shansesh.
Vleresimi i garve eshte respekt i dinjitetit te tyre, qe do te thote edhe te nderosh aftesite tyre, te cilat duhet te sherbejne dhe ti dedikohen shoqerise dhe familjes nepermjet memesise qe implikon nje dashuri ( abnegato e accudente)...
Altruizmi, dedikimi dhe sherbimi ndaj te tjereve jane aspekte te shendetshem dhe kontribuojne ne dinjitetin personal.
Ne se dashuria per jeten shtepiake mund te konsiderohet nje dhurate e vecante e nenave ne ushqimin e nje raporti autentik, nderpesonal ne familje dhe shoqeri, atehere duhet te marrin vemendje, qe drejtesisht meritojne per ndertimin e nje pune te pajtueshme me familjen (bashkeshortet) per aresye familjeje dhe te rishperndarjes e te punes.
Verehet me shqetesim, qe pabarazia midis individeve, midis vendeve prosperon dhe qe persistojne forma te ndryshme te diskriminimit, shfrytezimit dhe (oppressione) te grave dhe vajzave, qe duhet te perballohen nepermjete ofertes se masave te mbikqyrjes sociale te pershtateshme ndaj tyre siaps kontekstit kombetar. Ne nje artikull qe mban datene 6 marsit 2010 te New York Times, qe masin pabarazine gjinore te titulluar “ The World’s Best Cantries for Women” treguesi GEI te Social Watsch citohet per faktin se shohim qe diferenca midis burrave dhe grave dhe jo situata apsolute e gjendjes se grave eshet ajo qe tregon se vendet ne zhvillim jane shume me te avancuara se sa ato te industrializuara ne treguesit ekonomik ne raportin ekesaj barazie.
Ne sektorin shendetesor te eleminohen pabarazite midis burrave dhe grave per te shtuar aftesite e ketyre te fundit per te marre kujdes mbi vete mbi te gjitha duke marre nje asistence te pershateshme shendetesore.
Studimet shkencore kane deshmaur nje permiresim te dukshem ne reduktimin e vdekshemerise se nenes dhe foshnjave, duke rritur rendesine e komplementaritetit ne investimin ne fusha te tjera te rendesishme per grate dhe vajzat midis te cilave te ushqyerit, shendeti i pergjitheshem dhe edukimin.
Progresi i vertet i grave dhe vajzave nuk duhet tr arrihet duke u koncentruar mbi ceshtje specifike shendetesore, dhe duke lene te tjerat, por duke promovuar shendetin e tyre ne pergjithesi. Kjo implikon domosdoshmerisht nje vemendje me te madhe kundrejt semundjeve specifike femerore.
Vleresimi ekonomik i grave dhe vajzave eshte esencial per zhvillimin ekonomik te familjeve dhe te shoqerise. Aksesi ne toke dhe ne pasuri, ne kredi dhe ne barazi shansesh relativisht ndaj sherbimeve financiare per grate kontribuojne per te garantuar stabilitetin e tyre ekonomik. Ne kete proces, familjet dhe komunitetet duhet te mbeshtesin kete ndermarrje.
Nuk shkon (traskurrare) dimensioni etik te zhvillimit te grave , te vleresimit te tyre ekonomik pervecse ndaj sherbimeve familjare.
Ne menyre tragjike dhuna ndaj grave, ne vecanti brenda mureve te shtepise apo ne vendin e tyre te punes dhe diskriminimi professional edhe persa i perkete rishperndarjes dhe pensionit jane preokupacione ne rritje.
Fale poltikave kombetare te perbashketa dhe sistemeve ligjore, autoret e dhunes ndaj grave duhet te jene te sigurte nga drejtesia dhe grate duhet te kene te drejten e reabiltitimit. Grave dhe vajzave nevojitet tu garantohet nje gezim i plote i te drejtave civile, politike, ekonomike, sociale dhe kulturore, perfshire barazine ne aksesin ndaj edukimit dhe asistencen shendetesore
Ne duhet te mbeshtetim inisiativen ne favor te ketyre te drejtave te
grave dhe vajzave emigrante, refugjate dhe te paafta.
Duhet te promovojme fushate sensibilizimi mbi te drejtat njerezore sidomos per grate dhe vajzat, qysh nga ditet e para te shkolles edhe nepermjet nje edukimi formal. Shoqeria civile, shoqatat feministe dhe oragnizatat e bazuara mbi besimin munden te kontribuojne shume ne perhapjen e dijes mbi te drejtat njerezore dhe edukimin cilesor.
Ne konkluzion: Sa me shume dinjitet ndaj grave. Kjo do te jete prove ne familje, komunitet dhe shoqeri. Vetem ne kete rast ato do te prosperojne realisht

Saturday, July 31, 2010

Ekonomia dhe politika

Eshte politika e mire qe ben ekonomin e mire. Shpesh politikologet, sociologet dhe ekonomistet perplasen mbi ate se cfare nevojitet te behet per te pasur nje ekonomi te shendeteshme, ne rritje, konkurruese, e afte te siguroje mundesi dhe te drejta per anetaret e komunitetit
Ne kete perspektive ka nje konsensus te pergjitheshem mbi rrugen qe eshte e nevojeshme te pershkohet per te bere qe te rritet ne te njejten kohe mireqenia ekonomike dhe karakteristikat themelore te shoqerise sone, lirise dhe sigurise. Por ne se rruga eshte e percaktuar perse nuk ndermerret me vendosmeri.
Vemendja duhet te perqendrohet mbi dimensionet ndernacionale te politikave qe vendosin per hapjen e tregetise boterore, te levizjes nderkombetare te burimeve njerezore, mbi politikat qe rregullon pjeserisht funksionimin e ekonomise dhe shoqerise, menyren e saj te stabilizimit te maredhenieve me subjektet pergjegjese te krijimit te pasurise, ndermarrjet, dhe rolin e tij te programimit te te ardhmes se lidershipit

Agenda digitale: Plani i veprimit te Komisionit

Komisioni Europian ka prezantuar nje Agende europiane dixhitale, aktualizimi i te ciles do te duhej te jape nje kontribut te rendesishem ne rritjen dhe shperndarjen e perfitimeve qe derivojne nga era digitale te gjitha shtresave sociale. Ne 15 vitet e fundit teknologjia e informacionit dhe e komunikimit kane percaktuar tashme aresyen e shtimit te produktivitetit ne Europe dhe eshte e mundeshme qe kjo tendence te jete gjithnje ne rritje.
Ne Agende tregohen shtate zona prioritare te verpimeve: Krijimi i nje tregu te perbashket dixhital, nje nderveprim me i ngushte, nje besim me i madh ne internet dhe ne sigurine e tij, nje akses shume me i shpejte ne internet, investime me konsistente ne sektorin e kerkimit dhe zhvillimit, nje permiresim i alfabetizimit dhe te perfshirjes dixhitale, perdorimi i teknologjise se informacionit dhe te komunikimit per te mbeshtetur sfidat qe shoqeria duhet te perballoj si ndryshimet klimatike dhe plakja demografike.
Ne keto shtate aksione, Agenda dixhitale parashikon 100 nderhyrje te follow-up, nga keto 31 do te jene te karakterit legjislativ. Agenda dixhitale perben nja nga shtate inisiativat qe do te ndermerren ne kuadrin e Strategjise Europa 2020 per nje rritje inteligjente, te qendrueshme dhe perfshirese. Ballafaqimi me keto sfida eshet domosdoshmeri per cdo vend te zhvilluar pao ne zhvillim, anetar apo aspirant per anetaresim ne Europe.

Ne web vrapon informacioni, por jo perfitimet

Bota e rrjetit sigurisht ka gjeneruar efekte negative per shtypin e shkruar. Jo me shume nepermjet nje zvendesimi direkt te investimit publicitar dhe lexuesve, se sa me futjen e instrumentave te reja publicitare dhe me nje permbajtje te pakufishme, qe i kane vendosur formatet e gazetave tradicionale ne nje situate difensive.
Por bota e internetit, megjithese eshte duke “destabilizuar” aktoret tradicional, nuk ka zjgidhur ende problemet e lidhura me ekuilibret ekonomik te siteve.
Jetojme ne nje periudhe te diskutimeve te medha ne boten e informacionit dhe te politikes, mbi mundesite e rrjetit per te prezantuar gjithnje e me teper nje kanal te shperndarjes se lajmit dhe ne paralele zbehjen, dobesimin e gazetave tradicionale.
Forume te rendesishme si Finacial Times ose The Economist jane te interesuar per fatet e gazetave te shtypura qe kane, dhe sipas rastit, duke parathene nje termet pak a shume te shpejte drejt fatit te renduar ose nje kapacitet te rilindjes me ide te reja dhe formula te reja editorialesh.
Ne sfond efektet e krizes ekonomike; renia dramatike e materialit publicitar qe ka goditur mediat dhe ne vecanti, gazetat, kontraktimin e numrave te shitur dhe rreptesine e strukturave te kostove ligjore te redaktimit, kane kerkuar nderhyrje ne reduktimin e personelit dhe te vleresimit te programeve.
“Fajet e web”: Ne “banken e te akuzuarve” ne pjesen me te madhe jane vendosur sitet e lajmeve on-line, si ato te promovuara nga te njejtit tituj te shtypur, ashtu edhe ato qe arrihen nepermjete motorit te kerkimit, te cilat ofrojne nje sherbim te selektuar te lajmeve duke pershkuar oferten e brendeshme te web. Eshte ngritur ndaj tyre teza e nje dopio xhvatjeje si ne drejtim te publicitetit ashtu dhe mbi ate te numrit te lexuesve. Te shohim ne se tezat e “akuzes” jane te justifikueshme:
Publiciteti ne internet eshte ne rritje prej disa vitesh dhe ka njohur nje evolucion te dukshem kohet e fundit. Ne insertet( fashikujt) e pare statike ne faqet on-line jane rritur hap pas hapi mundesite per sitet e reklamave si dhe permbajtja e vidiove, ku mesazhet jane te ndaluara eshte gjithnje dhe me e pasur. Por mbi te gjitha, instrumentat e reja te klasifikimit te vizitoreve u lejojne siteve te arrijne ne menyre ekstremisht selektive mesazhe te pershtateshme promocional ndaj nje publiku potencialisht te interesuar. Kapaciteti i rritjes se perdoruesit duke u nisur nga permbajtja e kerkuar, ne formen e fjalekyceve te kerkimit ose te siteve te vizituar lejon te kombinosh progresisvisht fragmentimin e publikut, gjithnje e me te ekspozuar ndaj nje oferte me nje propabilitet gjithnje e me te gjere blogjesh, duke i bere keto kanale te reja me interes te madh per insercionistet. Nuk jane keshtu eventualisht sitet web te lajmeve ne vetvete qe sjellin kete revolucion ne fushen e publicitetit, por eshte bota e internetit ne kompleksitetin e saj, qe duke ofruar mundesi te reja te investimit publicitar, tenton te zhduk format tradicionale dhe me pak efikase si publiciteti ne leter te shtypur.
Komportimi i lexuesit: E cfare thone lexuesit? Mundemi te mendojme se humbja e kopieve te stampuara tradicionale eshte bere e mundur, duke konsultuar falas sitet on-line te gazetave, keshtu qe lexuesit nuk gjejne aresye per te blere diten e neserme kopien ? Nje teze pak e pranueshme
Formati i lajmeve te siteve on-line, azhornohet ne menyre konstatnte gjate dites, nje fakt ky pak a shume i ngjashem me ate te news televiziv: lajme te shkurter dhe koncize te pathelluar. Ne nje fare sensi mund te themi qe kush ka patur te hapur gjate gjithe dites sitin e nje te perditeshmeje mund te evitoj te shoh lajmet e mbremjes ne televizion, por do te kishte aresye per te dashur te lexoj lajmet me te thelluara dhe komentet qe sidomos diten pasardhese do te gjej mbi kopien e shtypur.
Edhe ketu, ashtu si per publicitetin dobesimi nuk eshte nje fenomen direkt e medias se botes se internetit ndaj asaj te medias se shtypur, por nje spostim padyshim qe i vjen natyrshem dhe eshte nje fenomen qe mundemi ta perfshijme duke pare ne boten e informacionit. On-line, on-screen ose on-paper dhe nderveprimet e tyre te shumefishta.
Ne 15 vitete e fundit , ne zhvillimin e plote te rrjeteve, oferta e permbajtjeve eshte rritur jashetzakonisht, por ende media e shkruar eshte nje burim, qe ka mbetur i pandryshuar dhe do te mbetet per aresye fiziologjike per shume kohe pasi eshte vemendja jone per te lexuar nje gazette.
Ne terma te tjere, oferta e madhe e permbajtjes eshte ne raport gjithnje me te hapur por nje burim ne shterje, prezantuar nga vemendja dhe nga koha e lexuesve. Ne kete krahasim tentojne te vjeterohen ato formate, qe pare nga natyra e tyre kerkojne nje kohe per njesi informacioni me te madh, sic jane gazetat.
Ne se nje artikull do te jap mjaftueshem informacion te ngjashem me ate qe ne menyre te permbledhur na thote nje site on-line, lexuesi do te zgjedh sigurisht kete te fundit ndaj te parit. Nuk eshte e rastit qe midis te rinjve, te cilet tipikisht jane me te ekspozuar ndaj ofertes se jashetzakoneshme te permbjatjes se botes se internetit, gazetat jane fondi i fundit i marrjes se informacionit.
Probleme dhe perfitime: Ky mekanizem nga ana tjeter gjeneron probleme serioze ne anen e nxjerrjes se perfitimeve. Lajme te thjeshta dhe te shpejte, sic gjejme gjate dites ne site on-line, mund te gjejne vizitore vetem ne se jane te shperndare falas.
Prandaj sitet on-line per kete komponent te permbajtjes, nuk mund te arrijne te mbledhin perfitime nga lexuesit, nderkohe qe gazetat gjenden ne nje renie dhe evazion te vazhdueshem per shkake te ofertes se ofruar nga permbajtja e rrjeteve, por pa mundesi te rikuperoje perfitimet nga keta vizitore te rinj, te cilet braktisin shtypin e shkruar. Kush arrin te paguaj permbjajtjen on-line eshte kush me to ofron nje vlere te vecante, sic bejne psh Wall Street Journal ose Financial Times, me pjeset me pagese te siteve te tyre, qe nuk lejojne te marresh informacion te rendesise se kryesore per investimet.
Ne konkluzion bota e rrjetit ka gjeneruar sigurisht efekte negative mbi shitjet e shtypshkrimeve, jo me shume nepermjete nje zvendesimi direkt te investimeve publicitare dhe lexuesit se sa ne futjen e investimeve te reja publicitare dhe te nje permbajtjeje te gjere qe kane vendosur formatet e gazetave tradicionale ne nje situate difensive kundrejt alternativave te disponueshme sot ne treg.
Por bota e internetit, duke destabilizuar aktoret tradicional nuk ka zgjidhur akoma plotesisht problemet e lidhuara me ekuilibrin ekonomik te siteve
Do ta shohim pikerisht nga nje kendveshtrim i vecante i vezhgimit ne te cilin veshtiresite qe te bashkekzistojne permbajtjet origjinale, nje formule open-source, qe enfatizon rolin infromativ te sitit, artikuj jo te shperndashem dhe zgjedhje per te mos ftuar publicitet e bejne mbijetesen e siteve te informacionit nje sfide te perditeshme, Nga kendeveshtrimi i publikut te arritur mund te shohim nje sukses. Formula e kontributeve vullnetare te lexuesve modeli i financimit komplet ne perafrim open-sorce lejon vazhdimin e mbulimit te kostove te siteve lidhur me sa punojne ne redaksi. Por vazhdimesia e kesaj eksperience behet nje vuajtje e perditeshme per poseduesit e siteve.